Ο Παύλος Αιγινήτης ήταν Έλληνας ιατρός με καταγωγή από την Αίγινα και έζησε στον ύστερο Ρωμαϊκό-Βυζαντινό κόσμο την περίοδο 625-690 μ.Χ. Αν και δεν είναι τίποτα γνωστό για την ζωή του, φαίνεται ότι ο Παύλος άσκησε την ιατρική τέχνη σε πολλές περιοχές της μεσογείου. Στην Αλεξάνδρεια ο Παύλος απέκτησε μεγάλη φήμη λαμβάνοντας το επώνυμο Ιατροσοφιστής / Περιοδεύτης λόγω της ιατρικής τέχνης που άσκησε σε αυτά τα μέρη.
Ήταν συγγραφέας του περίφημου έργου Υπόμνημα μιας ιατρικής εγκυκλοπαίδειας 7 τόμων διακριτή για την επιστημονική της πληρότητα, στην οποία περιελάβανε γνώσεις από τα συγγράμματα του Ιπποκράτη, Γαληνού και Διοσκουρίδη. Κάθε τόμος του Υπομνήματος αντιστοιχούσε σε ένα θέμα.
- 1ος τόμος θέμα περί υγιεινής
- 2ος τόμος θέμα περί πυρετού
- 3ος τόμος θέμα περί παθών (οργανικών και ποδιών)
- 4ος τόμος θέμα περί εξωτερικών παθών (παθήσεις του δέρματος)
- 5ος τόμος θέμα περί δηλητηρίων
- 6ος τόμος περί χειρουργικής
- 7ος τόμος περί φαρμάκων
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε ο Παύλος στην παρατήρηση του καρκίνου, καθώς αντιλήφθηκε ότι ο καρκίνος αναπτύσσεται περισσότερο στους μαστούς και μήτρα των γυναικών. Αν και ο Αιγινήτης δεν ήταν φιλικός της χειρουργικής μεθόδου, σε γυναίκες με παρατηρούμενο καρκίνο του μαστού εφάρμοσε την τεχνική αφαίρεσης όγκου με νυστέρι και την πυρόκαυση στο σημείο της τομής. Με αυτή την μέθοδο παρατήρησε ότι ο όγκος με δυσκολία θα εμφανιζόταν σε εκείνο το σημείο και δεν χρειάζεται ολική η μαστεκτομή.
Στις γυναίκες με εμφάνιση καρκίνου της μήτρας, ο Παύλος εφηύρε το κολποσκόπιο (γνωστό τότε ως Διοπτρία) και η μέθοδος κολποσκόπηση γνωστή ως διοπτρισμός από τις βασικές μεθόδους των ιατρών Λεωνίδη και Αρχιγένη.
Αν και η τύχη του Παύλου ήταν να ζήσει την Αραβική κατάκτηση της Αλεξάνδρειας, ο Παύλος έγινε ιδιαίτερα γνωστός και θαυμαστός από τους Άραβες. Οι Άραβες ευθύς ξεκίνησαν να μεταφράζουν τα έργα του στην Αραβική γλώσσα ενώ ο Παύλος συνέχισε να διδάσκει στην Αλεξάνδρεια. Κατά την διάρκεια της ζωής του ο Παύλος ο Αιγινήτης ασχολήθηκε με περισσότερες εφαρμογές στην ιατρική τέχνη. Γνωστοί Άραβες όπως ο Αμπουλκασις Ράζης (Abulcasis Rhazes) υιοθέτησε την μέθοδο της μαιευτικής.
Ο Παύλος ο Αιγινήτης ήταν ο Έλληνας ιατρός της ύστερης αρχαιότητας που διατήρησε τις γνώσεις των προκατόχων του και εφάρμοσε νέες θεραπευτικές μεθόδους σε τομείς της επιστήμης όπως μαιευτική, ογκολογία, γυναικολογία, οδοντιατρική και φαρμακευτική. Τα συγγράμματα του αποτέλεσαν πυλώνα για την επιστήμη στην Δύση κατά την αναγέννηση.
Άρθρο της HumanGenomics
Μιχαήλ Σεβνταλής
Βιοεπιστήμονας Γενετικής & Σύμβουλος Γενετικής
