Το φυλοσύνδετο σύνδρομο Klinefelter (KS) αποτελεί την συχνότερη γενετική διαταραχή σε περιστατικά μη αποφρακτικής αζωοσπερμίας και υπογονιμότητας.
Χαρακτηρίζεται από την παρουσία ενός ένθετου χρωμοσώματος X στο 23ο φυλετικό ζεύγος XY προσδίδοντας κυτταρογεννετικά τον γονότυπο 47XXY στους άνδρες. Το KS αναλογεί στο 0.1-0.2% του ανδρικού πληθυσμού και 3-4% σε περιστατικά υπογονιμότητας με το 10-12% φαινομένων αζωοσπερμίας. Υπολογίζεται 1:1000 αγόρια θα γεννηθεί με KS. Παρόλα αυτά υπάρχουν διάφοροι τύποι KS ανάλογα με το μέγεθος της ανευπλοειδίας στον ασθενή. Αρχικά η τρισωμία 47XXY αναλογεί στο >80-90% και ακολουθεί ανευπλοειδίες 48XXXY& 48XXYY, διαγραφές σε τμήμα χρωμοσώματος X 47iXq.Y και σε μωσαϊκισμό 47XXY, 46XY που αναλογούν το 10% (Forti et al., 2010).
Φαινοτυπικά ο ασθενής με KS διαγιγνώσκεται με αλλοιωμένα χαρακτηριστικά προσώπου, γυναικομαστία, μικρούς και σκληρούς όρχεις, οστεοπόρωση, απουσία τριχοφυΐας σε σώμα και πρόσωπο και θηλεοποίηση. Ο φαινότυπος KS αξιολογείται ανάλογα με το είδος της μετάλλαξης που φέρει το άτομο. Σημαντικότερο όλων είναι ότι τα άτομα με KS είναι >95% αζωοσπερμικά μη γόνιμα. Η τρισωμία XXY απενεργοποιεί ολόκληρο το ζεύγος αδελφών χρωματίδων με συνέπεια την έκπτωση αναπαραγωγικών λειτουργιών στον οργανισμό. Αυτό συνάδει και με την χαμηλή παραγωγής τεστοστερόνης από τα κύτταρα Laydig, υπολογίζεται χαμηλότερα ποσοστά T στον ορό του αίματος των ενηλίκων με KS (<12 nmol/L) κατά 65-85% (Bojesen, Juul and Gravholt, 2003).
Η θεραπεία του 47XXY, αρχικά είναι ορμονική χορήγηση τεστοστερόνης για ανάπτυξη μυϊκής μάζας και εξωτερικά μορφολογικά χαρακτηριστικά όπως : (βαθιά φωνή, τριχοφυΐα, ωρίμανση αναπαραγωγικού συστήματος και ανάπτυξη οστών και νοητικών λειτουργιών) στο άτομο. Η χορήγηση γίνετε από συμπλήρωμα είτε ενέσιμα. Συνήθως η δοσολογία ένεσης τεστοστερόνης είναι μια φορά ανά 3 εβδομάδες. Ενώ, ο ενδοκρινολόγος ρυθμίζει την θεραπευτική αγωγή. Η επαναρρύθμιση του ορμονικού προφίλ σε άτομα με KS είναι βέλτιστης σημασίας, καθώς με τη χορήγηση σωστής δόσης τεστοστερόνης θα επανακκινηθούν οι σημαντικές λειτουργίες όπως (κατάλυση τεστοστερόνης από αρωματάση, απομάκρυνση της προλακτίνης, μείωση των θηλυκών χαρακτηριστικών, μείωση ρίσκου εμφάνισης ορχικού και μαστικού καρκίνου). Σημείωση, με την αγωγή λύνετε το πρόβλημα της γυναικομαστίας αλλά δεν αυξάνεται ο όγκος των αναπαραγωγικών οργάνων. Μια επεμβατική λύση είναι για τη γυναικομαστία είναι η μαστεκτομή.
Περαιτέρω η τεστοστερόνη αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου προστάτη και ανάπτυξη καρκίνου του μαστού x50 περισσότερες φορές σε σύγκριση με τα φυσιολογικά άτομα. Προβλήματα ψυχολογικά-ψυχιατρικά αυτισμός, χαμηλό IQ, μειωμένη libido, καρδιαγγειακά, διαβήτης, δυσκολία ομιλίας κτλ. Άτομα με KS είναι εκ φύσεως υπογόνιμα, ωστόσο σύγχρονες ιατρικές μέθοδοι υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (ART) δίδουν μια πιθανότητα στα άτομα αυτά να τεκνοποιήσουν.
Άρθρο της HumanGenomics
Μιχαήλ Σεβνταλής
Βιοεπιστήμονας Γενετικής & Σύμβουλος Γενετικής
Βιβλιογραφία
Chrzanowska, N.M., Kowalewski, J. and Lewandowska, M.A. (2020). Use of Fluorescence In Situ Hybridization (FISH) in Diagnosis and Tailored Therapies in Solid Tumors. Molecules, [online] 25(8). doi:https://doi.org/10.3390/molecules25081864.
Tkachuk, D., Westbrook, C., Andreeff, M., Donlon, T., Cleary, M., Suryanarayan, K., Homge, M., Redner, A., Gray, J. and Pinkel, D. (1990). Detection of bcr-abl fusion in chronic myelogeneous leukemia by in situ hybridization. Science, 250(4980), pp.559–562. doi:https://doi.org/10.1126/science.2237408.
Wolff, D.J., Bagg, A., Cooley, L.D., Dewald, G.W., Hirsch, B.A., Jacky, P.B., Rao, K.W. and Rao, P.N. (2007). Guidance for Fluorescence in Situ Hybridization Testing in Hematologic Disorders. The Journal of Molecular Diagnostics, [online] 9(2), pp.134–143. doi:https://doi.org/10.2353/jmoldx.2007.060128.
